De eenzame ontdekkingsreiziger

June 02, 2015  •  Leave a Comment

Alexandrine Tinne (17 oktober 1835 - 1 augustus 1869) 

Een Nederlandse ontdekkingsreizigster die in 1862 en 1863 als eerste westerse vrouw in Centraal-Afrika doordrong en vervolgens in 1868/69 ook als de eerste westerse vrouw ver in de Sahara reisde. Ook was ze Nederlands eerste belangrijke fotografe. Van locaties in Den Haag en het interieur van haar huis aan de Lange Voorhout maakte ze in de zomer 1860 en winter 1860/61 een veertigtal foto's van groot formaat.

 

In 1862 vertrok ze samen met haar moeder met enkele boten uit Caïro om de bovenloop van de Nijl te verkennen. Ook Adrienne Steengracht (zuster van Henriette) en vier bediendes reisden mee. Bij deze tocht verkende ze de Nijl tot in Zuid-Soedan. Op 4 april 1862 arriveerde de groep in Khartoum. Een maand later trokken zijn verder zuidwaarts. Henriette en Alexandrine maakten de tocht daarna nog een keer, toen voegde ook de Duitse ontdekkingsreiziger Theodor von Heuglin zich bij het uitgebreide reisgezelschap. Adrienne bleef toen ruim veertien maanden in Khartoum achter. Nadat moeder en dochter terug waren, overleed Henriette. Ze verlieten Khartoum in juli 1864 en keerden naar Caïro terug om een volgende reis voor te bereiden.

In 1869 vertrok ze vanuit Algiers voor een reis door de Sahara. Haar karavaan werd door Toearegs aangevallen. Tinne raakte zwaargewond door twee houwen met een zwaard en stierf na enkele uren door bloedverlies.

 

Ze bezoeken de ook toen al toerististische trekpleisters en maken een bootreis over de Nijl. Hoewel dat getuigt van enige avonturierszin, 

kon je deze reis nauwelijks bar noemen, zo blijkt uit een brief van Henriëtte: ‘De boot waarmee wij varen wordt een dahabieja genoemd. 

Deze is zeer gerieflijk. Er is een salon en er zijn vijf slaaphutten die zindelijk zijn.'

Nadat Luxor (‘een allerliefst dorpje’) is bezichtigd, trekken Alexine en Henriëtte door de woestijn om de Rode Zee te zien. 

Hun dan nog bescheiden karavaan bestaat uit zeventien kamelen en dromedarissen, drie ezels en twintig personeelsleden.

Naarmate hun reizen langer duurden, groeide ook het gevolg van de Tinnes. Een klein leger van dragers, kameniers, koks, soldaten, artsen en andere lieden die onderweg van pas konden komen, volgt de dames waarheen ze ook gaan.

 

In 1863 reizen de Tinnes samen met twee berooide Duitse ontdekkingsreizigers, de zoöloog Von Heuglin en arts Steudner, langs een zijrivier van de Witte Nijl. Tante Adriana, een zuster van Henriëtte die ook mee op sleeptouw was genomen, blijft achter in Khartoem. Daar schrijft ze in een brief naar huis: ‘Het is erg jammer dat Alexine niet een wat redelijker smaak heeft en dat ze haar geld wegsmijt op een dergelijke belachelijke en nutteloze wijze. Terwijl er zo veel mooie landen zijn, brengt ze ons naar deze vreselijke plek.’

Alexine blijft een tijdje hangen in Caïro. Ze huurt een stoomjacht waarmee ze over de Middellandse Zee vaart, om daarna per schip van Toulon naar Algiers te varen. Ze huurt er een huis en raakt in de ban van de Toearegs over wie wild-romantische verhalen de ronde doen. Uiteindelijk zal ze middenin de Libische woestijn ontvangen worden door een Toearegvorst en zijn honderden blauw gesluierde krijgers, die diepe indruk op haar maken.

Haar fascinatie voor de Toearegs zou Alexine uiteindelijk noodlottig worden. Het nieuws dat er een Europese prinses met kisten vol goud door de woestijn trekt, verspreidt zich snel. Het kamp wordt overvallen en de Haagse freule bloedt dood in het Libische woestijnzand na een houw van een zwaard.

Een dood waarmee ze al rekening had gehouden, zo blijkt uit een brief aan haar halfbroer John, die ze een jaar voordat ze vermoord werd schreef: 

‘Als mij op mijn reizen iets overkomen zou, als ik gedood zou worden, wat toch heel goed mogelijk is, dan zal men ongetwijfeld zeggen: ja, dat komt ervan, van al dat reizen. Arme Alexine, wat een dood etcetera etcetera... Ik heb nooit het geluk begrepen van heel oud te worden. Ik heb dat altijd triestig gevonden – zelfs onder de gelukkigste omstandigheden – en ik vind niets angstwekkends in de gedachte vrolijk en dapper mijn einde te vinden door een geweerschot of een messteek, in plaats van een saai leven verder te slepen, zoals ik zo velen heb zien doen. Als je dus vandaag of morgen hoort dat men mij naar de andere wereld gezonden heeft, denk er dan aan dat mijn laatste ogenblikken niet verbitterd zullen zijn geweest. Alles bijeen genomen ben ik tevreden over mijn leven – ik heb goed geleefd... ik heb plezier gehad. Ik heb geen haast om te sterven – maar als het gebeurt, goed. Een kort maar een vrolijk leven!’

Concept & Fotografie:

(c) Mirjam Offeringa | www.meography.nl

Model, styling & visagie: Nathalie

Met dank aan:  Jeroen voor het ter beschikking stellen van de locatie

Gebruikte bronnen:

- Wikipedia.nl

- VPRO.nl


Comments

No comments posted.
Loading...

Archive
January February March April May June July August September October November (3) December (3)
January February March April May June (1) July August September October November December
January February March April May (2) June July August September October November December
January February March April May June July August September October November December